Zujanje U Uvu: Tinnitus

Tinitus predstavlja simptom, a ne bolest. Reč tinitus potiče od latinske reči tinnire što znači zvonjava. Pacijenti različito opisuju ove ,,virtuelne zvuke“ kao zvonjavu, huk, šuštanje, pucketanje, pulsiranje, pištanje i sl. Najčešća podela tinitusa je na – objektivni i subjektivni.

Obijektivni tinitus

Objektivni tinitus je šum nastao kao produkt okolnih struktura, uzrokovan vaskularnim smetnjama (turbulencijom u krvnim sudovima, glomus tumori) kada je obično pulsirajući, muskularnim smetnjama (otvaranje Eustahijeve tube, kontrakcija m. stapedijusa), poremećajem funkcije jonskih kanala u slušnim ćelijama.

Subjektivni tinitus

Subjektivni tinitus se može objektivizirati, gotovo nikada ne prelazi 15 dB BSL. Prema mestu nastanka, slično nagluvosti, može biti: periferni (sprovodni i senzorineuralni) i centralni. S obzirom na dužinu trajanja, tinitus se javlja kao: akutni (do tri meseca), subakutni (od četiri meseca do godinu dana) i hronični (duže od jedne godine).

Prema psihofiziološkom stanju pacijenta, deli se na: kompenzovan (nije praćen sekundarnim simptomima, ne remeti svakodnevni život pacijenta) i dekompenzovan (praćen sekundarnim simptomima kao što su strah, nesanica, depresija), predstavlja psihosomatsku bolest i značajno remeti svakodnevni život pacijenta. Prema visini čujućeg tona može se podeliti na visokotonski i niskotonski tinitus.

Zujanje u uvu: Tinnitus Uzroci
Zujanje u uvu: Tinnitus Uzroci

Etiologija

Kao što je već napomenuto, tinitus je prateći simptom brojnih oboljenja:

1 Oboljenja uva i slušnog nerva

  • Oboljenja spoljašnjeg uva (cerumen; egzostoze; strana tela.),
  • oboljenja srednjeg uva (disfunkcije tubotimpanalnog kompleksa, otoskleroza, timpanoskleroza),
  • oboljenja unutrašnjeg uva i slušnog nerva (oštećenja slušnih ćelija uzrokovana vaskularnim poremećajima, ototoksičnim lekovima, metalima i drugim hemikalijama, traumatska oštećenja, Menijerova bolest često sa fluktuirajućim tinitusom, vestibularni švanom). Savremena shvatanja ukazuju na povećanu propustljivost jonskih kanala u slušnim ćelijama što dovodi do nekontrolisanog ulaska Na+ i Ca++ jona.

2 Opšta oboljenja

Opšta oboljenja kao što su vaskularna, oboljenja cervikalnog dela kičmenog stuba i temporomandibularnog zgloba, dijabetes melitus, hiperholesterolemija, arterioskleroza, arterijska hipotenzija i hipertenzija, kardiovaskularna oboljenja i dr.

3 Oboljenja CNS

Aneurizme, vaskularne anomalije, multipla skleroza, tumori, neurastenija.

Zavisno od osnovnog uzroka, može biti jedini simptom ili udružen sa drugim simptomima.

Zujanje u uvu: Tinnitus; FOTO: https://www.echohearingcenter.com/5-common-myths-about-tinnitus/
Zujanje u uvu: Tinnitus; FOTO: https://www.echohearingcenter.com/5-common-myths-about-tinnitus/

Dijagnostika tinitusa

Dijagnoza se postavlja detaljnom anamnezom, kliničkim ORL pregledom, otoneurološkim pregledom, audiološkom obradom – tonalna audiometrija, timpanometrija, ispitivanje evociranih potencijala moždanog stabla na zvučnu draž, ispitivanje otoakustičkih emisija. Tinitusometrija sa odreživanjem visine i jačine tinitusa razlikuje objektivni tinitus koji se može locirati na tačno odreženim frekvencijama koje odgovaraju grupi slušnih ćelija sa metaboličkim oštećenjima i subjektivni (centralni) tinitus koji ne odgovara nijednom od emitovanih tonova. Potreban je konsultativni neurološki, internistički, fizijatrijski pregled, laboratorijska obrada (lipidni status, hormonalni status, glikemija), dopunska UZ i radiološka dijagnostika (dopler karotidnih arterija, TCD vertebrobazilarnog sliva, CT i MRI endokranijuma, angiografija, PET) i druga dopunska dijagnostika zavisno od udruženih simptoma.

Lečenje

Lečenje poznatog osnovnog oboljenja obično dovodi do nestanka tinitusa. U terapiji akutno nastalog tinitusa koriste se vazoaktivni lekovi, hiperbarična oksigenoterapija, sedativi, antidepresivi, vežbe relaksacije, antagonisti Ca++ jona. Značajan faktor je i psihički status pacijenta. U stanjima psihičke napetosti raste intezitet, a smanjuje se tolerancija na tinitus. Preporučuje se izbegavanje kofeina, alkohola, soli i duvana.