U rodu Listeria se nalazi više bakterijskih vrsta, ali samo Listeria monocytogenes ima značaja u medicnini, jer je uzročnik listerioze, oboljenja ljudi i životinja.
Faktori virulencije
Otpornost bakterije
Simptomi
Zaštita i lečenje
Faktori virulencije
Listerija luči listeriolizin O, protein koji ima hemolitičku aktivnost. Najznačajniji je faktor virulencije L. monocytogenes i odgovoran je za destrukciju fagolizouomalne membrane.
L. monocytogenes je fakultativno intracelularni mikroorganizam.
Internalin je protein ćelijskog zida koji olakšava različitim ćelijama (makrofagi, endotelne ćelije) da fagocitiju listeriju. Kada dospe u ćeliju, listerija „beži“ iz fagocitne vakuole i razmožava se u citoplazmi ćelije. Širi se prelaskom iz ćelije u ćeliju, ne izlazeći u međućelijski prostor.
Fosfolipaze koje produkuje listerija oštećuju ćelijske membrane što pomaže širenju iz ćelije u ćeliju.
Otpornost bakterije
L. monocytogenes može u slobodnoj prirodi da preživi više godina, kao i u zamrznutim namirnicama. Standardni postupci pasterizacije i primena dezinfekcionih sredstava je efikasno ubijaju.
Simptomi
Čovek se najčešće inficira zaraženom ili kontaminiranom hranom ili direktnim kontaktom sa obolelom životinjom. Listerioza se najčešće javlja kod imunokompromitovanih osoba (osobe sa slabim imunitetom) i manifestuje se kao neurolisterioza (meningitis i meningoencefalitis), zatim kao sepsa ili mononukleozni sindrom. Fetomaternalna listerioza je kongenitalna ili perintalna infekcija. L. monocytogenes prolazi kroz placentu i dovodi do infekcije ploda, prevremenog porođaja ili rađanja mrtvog novorođenčeta. Listerioza može imati i druge ređe kliničke manifestacije, najčešće lokalnog karaktera.
Zaštita i lečenje
Infekcije izazvane L. monocytogenes-om leče se antibioticima. Ne postoji sigurna vakcina.