Opšta anestezija: priprema, neželjena dejstva i oporavak

Opšta anestezija predstavlja kontrolisano nesvesno stanje. Tokom generalne anestezije primenjuju se lekovi koji uspavljuju pacijenta i čine ga nesvesnim tokom procedure, onemogućuju pomeranje ili osećaj bola.

Opšta anestezija je esencijalna za neke hirurške procedure u kojima je bezbednije, prijatnije ili čak neophodno da pacijent bude bez svesti. Najčešće se koristi za duge operacije ili one koje bi inače bile vrlo bolne.

Iako nije u potpunosti razjašnjeno kako funkcioniše, zna se da svi anestetici prekidaju pasažu tj. prenošenje signala duž nerava. Ovo znači da svaka stimulacija na telu ne bude prenešena niti obrađena od strane mozga.

Aplikacija

Pre bilo koje operacije, specijalista anesteziologije tj. anesteziolog će Vas uputiti i obezbediti informacije o anesteziji koja će Vam biti data prilikom operacije.

Pitanja koja će Vam anesteziolog postaviti:

  • Da li je neko u porodici imao problema sa anestezijom tokom života?
  • Da li imate neke alergije (pogotovo na lekove)?
  • Da li ste pušač ili konzumirate alkohol?
  • Da li koristite neke druge lekove?

Vama je dozvoljeno i poželjno je čak, da postavite pitanje anesteziologu u vezi svake nedoumice koju imate. On je dužan da Vam odgovori. Obavezno će Vam biti data uputstva u vezi konzumiranja hrane i pića pre operacije.

Pred operaciju i tokom operacije

Pre operacije se aplikuje generalna anestezija. Generalna anestezija može biti data u obliku:

  • Tečnosti – aplikovanje u venu preko kanile
  • Gasa – aplikovanje udisanjem preko maske

Anestetik brzo deluje. Osetićete vrtoglavicu pre potpunog onesvešćivanja, koje nastupa nakon 1 minuta.

Anesteziolozi ostaju pored pacijenta tokom cele procedure i vrše monitoring. Dodaju anestetik po potrebi i vode računa da pacijent ostane u kontrolisanom nesvesnom stanju tokom cele procedure. Takođe, tokom operacije primenjuju analgetik kako prilikom buđenja ne bi osetili bol.

Oporavak

Nakon završetka operacije ili neposredno pred kraj, u dogovoru sa hirurgom, anesteziolog polako prekida anesteziju tj. počinje postepeno buđenje pacijenta. Nakon operacije se prvo boravi u sobi za oporavak određeno vreme i nakon toga se pacijenti premeštaju na odeljenje.

U zavisnosti od operacije i generalnog stanja pacijenta, u bolnici se ostaje nekoliko sati do nekoliko dana nakon operacije.

Opšta anestezija: priprema, neželjena dejstva i oporavak

Foto: https://medshadow.org/features/anesthesia-side-effects/

Generalna anestezija može da utiče na memoriju, koncentraciju i reflekse u periodu 1-2 dana nakon operacije, stoga je neophodan monitoring minimum 24h nakon operacije od strane odrasle osobe, ukoliko je pacijent otpušten iz bolnice. Neophodno je izbegavati vožnju automobila, konzumiranje alkohola i potpisivanje zvaničnih pravnih dokumenata u periodu od 24 do 48h nakon operacije.

Nuspojave

Generalni anestetici dovode do pojave određenih nuspojava. Anesteziolog bi trebao da Vas obavesti pre operacije o njima.

Najveći broj nuspojava se javlja neposredno nakon operacije i kratko traje. Nuspojave:

  • Mučnina i povraćanje – uglavnom se javlja čim se pacijent probudi i može trajati par dana.
  • Osećaj hladnoće i drhtavica – traje nekoliko minuta do nekoliko sati nakon buđenja.
  • Konfuznost i gubitak memorije (sećanja) – češće se javlja kod starijih pacijenata i uglavnom je kratkotrajno.
  • Otežano uriniranje
  • Vrtoglavica – terapija obuhvata primenu tečnosti
  • Bolnost i modrice – u području primanja injekcije, postaje bolje samo, bez terapije.
  • Bolno grlo – tokom operacije je često potrebna intubacija (postavljanje tubusa niz grlo) zbog disanja, ovo nakon operacije može da izazove bolnost u grlu.
  • Oštećenje usta i zuba – kod malog broja pacijenata može doći do malih posekotina usana ili jezika zbog tubusa, ili oštećenja zuba.

Komplikacije i rizici

Teške komplikacije su moguće tokom generalne anestezije ali one su retke.

Moguće komplikacije i rizici:

1 Alergijska reakcija – anafilaksa (na anestetik)

2 Buđenje tokom operacije – količina apliciranog anestetika se konstantno prati kako se ovo ne bi desilo.

3 Smrt – izuzetno retko, 1 u 100000 pacijenata.

Ozbiljne komplikacije se češće dešavaju ukoliko su u pitanju masivne operacije ili hitne operacije, ukoliko pacijent ima pridružene bolesti, ukoliko je pušač ili gojazan.

Pre operacije anesteziolog će Vas obavestiti o mogućim komplikacijama i rizicima anestezije. Preporučuje se prestanak pušenja nekoliko nedelja pre operacije, prestanak konzumiranja alkohola i gubitak težine kako bi se smanjio rizik od komplikacija.

Benefiti su svakako veći u odnosu na rizike, najčešće.

Zamolili bismo Vas da podelite tekst sa svojim prijateljima. Hvala :)

O autoru

Portal "Budi zdrav, produži život" osnovan je od strane studenata medicinskog fakulteta. Postavite pitanje na dnu teksta, a mi ćemo pokušati da odgovorimo na Vaša pitanja u najkraćem mogućem roku. Želite da nas bolje upoznate? Kliknite ovde >>

Napišite Vaš odgovor/pitanje