Lepra (guba): Mycobacterium leprae

Lepra ili guba je hronično oboljenje niskog mortaliteta. Uzročnik ove bolesti je bakterija Mycobacterium Leprae. Bolest koja dovodi do fizičkih deformacija na koži i unakaženja bolesnika, i tako predstavlja veliki socijalni problem čovečanstva. Bacil lepre (Hansenov bacil) je otkriven u XIX veku, kao prvi dokaz da je neko oboljenje ljudi izazvano bakterijama. Nazvan je Hansenov bacil.

Kako se prenosi lepra?

Rezervoar M. Leprae je isključivo oboleo čovek (naročito od lepromatoznog oblika). Zato što u sluznici nosa i kožnih promenama ima veliki broj bacila. Zdrav čovek može da se inficira udisanjem infektivnog aerosola ili direktnim kontaktom preko kože obolelog. Da bi bolest nastala potrebno je da zdrav čovek duže vreme bude izložen velikom broju bacila. Deca imaju veću šansu da obole, nego odrasli. Bacil lepre se dugo razmnožava (generacija traje 14 dana), stoga je period inkubacije veoma dug, od 2 do 5 godina.

Potencijalni rezervoar infekcije može biti armadilo (životinja).

Simptomi

Bacil lepre češće naseljava hladnije delove tela, kao što su koža, periferni nervi, sluzokoža nosa i testisi. Promene na koži mogu biti različite. Najčešće su blede i u ravni kože (makularne lezije), u vidu čvorića (nodularne lezije) ili u vidu difuzne infiltracije kože. U slučaju prodiranja do perifernih nerava nastaje neuritis, anestezija, trofičke ulceracije.

Klinički oblici Lepre

Pored više prelaznih oblika, opisani su dva najučestalija oblika lepre:

  • Lepromatozni oblika
  • Tuberkuloidni oblik

Klinička slika oboljenja zavisi od imunskog odgovora domaćina na prisustvo bacila lepre. Kod tuberkuloidne lepre ćelijski imunitet je snažan. Kod lepromatozne lepre ćelijski imunitet je slab.

Lepromatozna lepra je progresivno oboljenje malignog toka, ukoliko se ne leči dolazi do fatalnog ishoda usled sekundarnih infekcija. Oboljenje sa nodularnim kožnim promenama, sporim prodiranjem do nerava, velikim brojem  bacila u kožnim promenama, u makrofagima i švanovim ćelijama perifernih nerava, slabim ćelijskim testom (lepromin je analog tuberkulinu, jer predstavlja suspenziju koja sadrži toplotom ubijene bacile lepre). Humuralni imunski odgovor je očuvan, ali antitela nemaju zaštitnu ulogu.

Tuberkuloidna lepra je oboljenje beningnog toka, sa makularnim promenama na koži, izraženom infiltracijom i destrukcijom perifernih nerava, sa malim brojem bacila, granulomatoznim lezijama, sa očuvanim imunskim odgovorom i pozitivnim leprominskim testom.

Dijagnoza bolesti

Dijagnoza lepre se postavlja uglavnom na osnovu kliničke slike. Za bakteriološku dijagnozu od uzorka se uzima bris nosa ili isečak sa promene na koži. Kožni test sa leprominom je pozitivan kod tuberkuloidne lepre. Dok veliki broj bacija je prisutan kod lepromatozne lepre. Za tačnu dijagnozu potreban je i histopatološki nalaz.

Lečenje i profilaksa

Rana dijagnoza i lečenje lepre su od esencijalne važnosti za sprečavanje širenja bolesti. Obavezna je i hemoprofilaksa dece koja su izložena infekciji.

U područjima gde se lepra javlja endemski, primenjuje se BCG vakcina.

Lečenje lepre dugo traje (od 6 meseci do 2 godine). Koriste se sulfonski preparati (dapson) i rifampicin.

Zamolili bismo Vas da podelite tekst sa svojim prijateljima. Hvala :)

O autoru

Portal "Budi zdrav, produži život" osnovan je od strane studenata medicinskog fakulteta. Postavite pitanje na dnu teksta, a mi ćemo pokušati da odgovorimo na Vaša pitanja u najkraćem mogućem roku. Želite da nas bolje upoznate? Kliknite ovde >>

Napišite Vaš odgovor/pitanje