Bol u grudima: mogući uzroci i dijagnostičke procedure

Pojam, bol u grudima se odnosi na bilo koji bol koji se javi u predelu grudne duplje, dakle od ramena do donje ivice rebara. Osnov bola i njegovo poreklo može biti različito i stoga u cilju određivanja istog se rade brojni testovi. Bolovi u grudima se ne smeju ignorisati i uvek se trebaju shvatati ozbiljno jer mogu biti simptom ozbiljnih problema koji zahtevaju hitnu medicinsku pažnju.

Bol u grudima: mogući uzroci i dijagnostičke procedure

Bol u grudima: mogući uzroci i dijagnostičke procedure

Koji su uzroci bola u grudima?

Angina

Srce je mišić. Za normalnu funkciju srčanog mišića neophodno je da on bude snabdeven dovoljnom količinom krvi, koja sa sobom nosi kiseonik i hranljive materije. Za ishranu srčanog mišića su zadužene koronarne arterije. Angina je bol koji dolazi iz srca, njegov uzrok je nedovoljna ishranjenost srčanog mišića usled suženja lumena koronarnih krvnih sudova. Suženje dovodi do smanjenog protoka krvi. A samo suženje je uglavnom posledica formiranja ateroma, aterosklerotskih plakova nastalih usled taloženja masti unutar zida krvnog suda, koji se mogu stvarati godinama. Smanjeni protok krvi može biti dovoljan za rad srca u mirovanju, međutim kada postoji povećana potreba za krvlju i kiseonikom (prilikom penjanja na stepenice, vežbanja), suženi krvni sudovi ne dopremaju dovoljnu količinu krvi i to rezultuje pojavom bola. Bol se može javiti i u vidu neprijatnosti ili osećaja stezanja u prednjem zidu grudnog koša i uglavnom nestaje nakon kratkog odmora.

Infarkt miokarda

Tokom infarkta jedna od koronarnih arterija ili neka od manjih grana arterije, postaju potpuno zatvorenog lumena (začepljene), što znači da deo srčanog mišića tada nije snabdeven ni krvlju ni kiseonikom usled nastalog začepljenja, i ukoliko se uzrok obliteracije ne otkloni taj deo srčanog mišića umire. Začepljenje uglavnom nastaje zbog krvnog ugruška, tromba, a predisponirajući faktor jeste postojanje aterosklerotskih plakova (karakteristični u gojaznosti, hipertenziji). Brza solucija jeste procedura koja se naziva angioplastika, u toku koje se ulazi u krvni sud i otklanja se ugrušak. Ovom procedurom je moguće smanjiti oštećeno područje ili čak izbeći oštećenje ukoliko se odradi u pravom trenutku. Bol koji se javlja prilikom infarkta miokarda (srčanog mišića) je intenzivan, sa tendencijom širenja u donju vilicu ili u levu ruku, ili obe ruke takođe. Propratni simptomi su znojenje, mučnina, nedostatak vazduha.

GERB – bolest gastroezofagealnog refluksa

Termin koji se koristi u opisivanju stanja u kome dolazi do refluksa želudačne kiseline u jednjak i posledičnog zapaljenje sluznice jednjaka. Do refluksa (vraćanja) želudačne kiseline dolazi usled nepravilne funkcije sfinktera, kružnog mišića koji se nalazi na prelazu jednjaka u želudac i ima zadatak da spreči refluks hrane i kiseline. Posledično delovanjem kiseline na sluznicu jednjaka nastaje zapaljenski proces. Glavni simptom GERD-a jeste gorušica. Drugi simptomi obuhvataju bol u gornjem abdomenu, ili donjem delu grudnje duplje, sa osećajem mučnine, ukusa kiseline u ustima ili „knedle u grlu“. Bol koji se javi u grudnoj duplji nekada može biti toliko intenzivan da se zameni sa infarktom.

Kostohondritis

Zidove grudne duplje ograničavaju rebra, mišići, fascije i koža. Unutar grudnog koša se nalaze pluća, koja se prilikom akta disanja šire i skupljaju, stoga je pokretljivost grudnog koša njegova bitna osobina i preduslov za normalnu funkciju pluća. Rebra su preko hrskavice spojena napred sa grudnom kosti a nazad sa kičmenim stubom, gore sa ključnom kosti. Kostohondritis je zapaljenje nekog od ovih zglobova grudnog koša ili kombinacije. U sklopu zapaljenja javlja se bol sa prednje strane grudnog koša, u vidu oštrog, probadajućeg bola koji se pogoršava pri pomeranju i disanju.

Napetost mišića grudnog koša

Zid grudnog koša je obavijen mišićima koji pomažu pri ekspanziji (širenju) grudnog koša, prilikom respiratornih pokreta. Bol se može javiti prilikom povrede mišića u vidu istegnuća (preterano tegljenje), upale mišića (prilikom vežbanja) ili kidanja mišićnih vlakana (podizanje velikih tereta).

Anksioznost

Pored osećaja uznemirenosti, promena raspoloženja i ostalih psihičkih manifestacija, anksioznost ima i brojne fizičke manifestacije. Jedna od njih je zapravo i bol u grudima, koji se može javiti u toliko intenzivnom obliku da se zameni sa anginoznim bolom.

Manje česti uzroci pojave bola u grudima:

Pleuritis

Zapaljenje pleure – dvoslojne plućne maramice, koja jednim slojem naleže na pluća a drugim na zid grudnog koša. Najčešći uzrok je virusna infekcija. Bol koji se javlja može biti lokalizovan bilo gde u grudnog košu, zavisno od mesta infekcije i javlja se u vidu oštrog, probadajućeg bola. Isto se može desiti i u sklopu pneumonije – zapaljenja pluća.

Peptički čir (ulkus)

Defekt sluznice želuca ili duodenuma (početnog dela tankog creva) u vidu kratera ili ulceracije. Ulcer (čir) se nalazi na mestu gde je sluznica uništena i ispod ležeće tkivo je otkriveno. Prateći simptomi su nadutost, mučnina, gorušica i bol u gornjem abdomenu ili donjem delu grudnog koša. Komplikacije se javljaju u vidu kvarenja čira ii perforacije (probijanja samog zida organa).

Sekundarna infekcija varicella zoster virusom

Isti virus koji izaziva i velike boginje. Svaka osoba koja je preležala velike boginje (uglavnom karakteristične za period detinjstva) može u kasnijem periodu svog života da oboli od sekundarne infekcije usled zaostatka virusa u latentnom (neaktivnom) obliku u nervnim ganglijama. Sekundarna infekcija se manifestuje bolnim osipom na jednoj strani tela, području inervacije od strane zahvaćenog nerva. Infekcija se naziva i herpes zoster.

Plućna embolija

Stanje koje nastaje usled blokade neke od arterijskih krvnih sudova pluća embolusom (krvnim ugruškom, trombom). Javlja se oštar bol u grudima prilikom udaha.

Pneumotoraks

Stanje u kojem je vazduh zarobljen između pluća i zida grudnog koša. Nastaje usled traume ili kao posledica hroničnih plućnih bolesti. Javlja se jak, oštar, probadajući bol sa jedne strane grudnog koša.

Dijagnoza

U cilju postavljanja dijagnoze, tačnije pronalaženja uzroka bolu u grudima, sprovode se sledeće dijagnostičke procedure:

Elektrokardiogram

EKG služi za snimanje električne aktivnosti srca, dakle za dijagnostifikovanje srčanih mana i poremećaja u radu srčanog mišića.

Analize krvi

Krvnim analizama se meri koncentracija troponina, koja ukazuje na postojanje infarkta. Druga analiza je D-dimer test, kojim se detektuju fragmenti usled razlaganja krvnih ugrušaka.

Rendgenski snimak grudnog koša RTG

Koristi se za dijagnostifikovanje pneumonije, pneumotoraksa i drugih stanja.

Scintigrafija perfuzije miokarda

Procedura u kojoj se u krvotok aplikuje mala količina radioaktivne supstance i prati se njeno kretanje kroz organizam. Ovom procedurom se dobijaju informacije o perfuziji srčanog mišića, pogodno za dijagnostifikovanje angine.

Magnetna rezonanca grudnog koša – MRI sa kontrastom

Supstanca se aplikuje u krvotok i prati uz pomoć magneta i na taj način se dobijaju informacije o funkciji i perfuziji srca. Danas se češće koristi od scintigrafije.

CT koronarni angiogram

Snimanje koronarnih krvnih sudova u cilju pronalaska eventualnog ugruška kao uzroka bola grudima. Takođe se radi sa kontrastnom supstancom pod kontrolom kompjuterizovane tomografije (CT-a), metode koja daje snimke korišćenjem x-zraka, kao i rendgen.

Endoskopija

Procedura za postavljanje dijagnoze peptičkog ulcera. U ovoj proceduri se ulazi sondom kroz usta pacijenta, do želuca i uz pomoć kamere na vrhu sonde se vrši evaluacija sluznice želuca.

Iz prethodnog teksta se uočava raznolikost uzroka pojave bola u grudima. Da bi se našao razlog potrebno je izvršiti analize, uglavnom i više različitih analiza, svaka specifična za određenu vrstu stanja, poremećaja ili bolesti. Iz toga sledi, da je i sama terapija bola individualna i posebna u svakom od gore navedenih stanja. Terapiju prepisuje doktor nakon razgovora sa pacijentom i odrađenih svih potrebnih analiza.

Zamolili bismo Vas da podelite tekst sa svojim prijateljima. Hvala :)

O autoru

Portal "Budi zdrav, produži život" osnovan je od strane studenata medicinskog fakulteta. Postavite pitanje na dnu teksta, a mi ćemo pokušati da odgovorimo na Vaša pitanja u najkraćem mogućem roku. Želite da nas bolje upoznate? Kliknite ovde >>

Napišite Vaš odgovor/pitanje